Turli yuzalar uchun tozalash vositasini qanday to‘g‘ri tanlash kerak?

Yuzalarni shikastlamaslik uchun tozalash vositasini qanday tanlash kerak?

Ba’zan bitta kuchli tozalash vositasini olib, hamma joyni yuvish mumkindek tuyuladi: kafel, rakovina, stol, oyna, plastik yoki kran. Ammo amalda aynan shunday yondashuv ko‘pincha yuzalarning buzilishiga olib keladi.

Bir vosita yog‘ni yaxshi ketkazadi, lekin yog‘och yuzaga zarar yetkazishi mumkin. Boshqa vosita ohak dog‘larini yaxshi tozalaydi, ammo marmarda dog‘ qoldirishi ehtimoli bor. Yana biri santexnikani tez tozalaydi, lekin zanglamaydigan po‘lat yoki plastik qismlarga mos kelmasligi mumkin.

Shuning uchun asosiy qoida oddiy: tozalash vositasini faqat kir turiga qarab emas, balki yuzaning materialiga qarab ham tanlash kerak.

Nega bitta vositani hamma joyda ishlatish mumkin emas?

Har bir yuzaning kimyoviy vositalarga chidamliligi har xil bo‘ladi. Masalan, keramik plitka odatda tozalash vositalariga yaxshi chidaydi. Ammo tabiiy tosh, yog‘och yoki ayrim plastik turlari kislota, ishqor, erituvchi yoki abraziv moddalarga sezgir bo‘lishi mumkin.

Vosita noto‘g‘ri tanlansa, quyidagi holatlar yuzaga kelishi mumkin:

• yuza yaltirashini yo‘qotadi;

• dog‘ yoki izlar paydo bo‘ladi;

• material xiralashadi;

• plastik sarg‘ayadi yoki mayda yoriqlar paydo bo‘ladi;

• metall qorayadi yoki mayda nuqtalar bilan qoplanadi;

• yog‘och shishadi yoki himoya qatlami yemiriladi.

Ko‘pincha zarar darhol bilinmaydi. Bugun yuza biroz xiralashgandek ko‘rinadi, bir necha haftadan keyin esa avvalgi ko‘rinishini yo‘qotgani aniq seziladi.

Oyna va ko‘zgular

Oyna va ko‘zgularni yumshoq, iz qoldirmaydigan vositalar bilan tozalash ma’qul. Odatda maxsus oyna tozalagichlar, yengil spirtli vositalar yoki yumshoq yuvish vositasining kuchsiz eritmasi mos keladi.

Eng katta xato — oynani abraziv kukunlar, qattiq gubka yoki metall qirg‘ich bilan ishqalash. Mayda tirnalishlar avvaliga ko‘rinmasligi mumkin, lekin vaqt o‘tishi bilan oyna xira ko‘rina boshlaydi.

Oyna uchun faqat vosita emas, ishlatiladigan mato ham muhim. Mikrofibra yoki tuk qoldirmaydigan yumshoq mato yaxshi mos keladi. Yuvilgandan keyin yuzani quruq qilib artib olish kerak, shunda iz va dog‘ qolmaydi.

Zanglamaydigan po‘lat

Zanglamaydigan po‘lat mustahkam ko‘rinsa ham, unga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish kerak. Ayniqsa bu oshxona rakovinasi, kran, maishiy texnika yoki dekorativ panel bo‘lsa.

Kundalik tozalash uchun yumshoq neytral vositalar, sovunli suv yoki suvda suyultirilgan idish yuvish vositasi mos keladi. Tozalagandan keyin metallni yumshoq quruq mato bilan artish tavsiya etiladi.

Quyidagilardan ehtiyot bo‘lish kerak:

• xlorli vositalar;

• qattiq abraziv kukunlar;

• metall cho‘tkalar;

• duxovka tozalagichlari va kuchli ishqorli vositalar;

• kislotalar bilan uzoq vaqt kontaktda qoldirish.

Zanglamaydigan po‘latni metallning yo‘nalishi bo‘yicha artgan yaxshi. Shunda iz va mayda tirnalishlar kamroq paydo bo‘ladi.

Yog‘och yuzalar

Yog‘och eng nozik materiallardan biri hisoblanadi. Ayniqsa parket, yog‘och stol usti, mebel yoki laklangan yuzalar bo‘lsa.

Yog‘och uchun eng katta xavf — ortiqcha suv va kuchli kimyoviy vositalar. Agar yog‘och yuzani haddan tashqari ho‘llasangiz, u shishishi, qorayishi yoki shaklini o‘zgartirishi mumkin.

Parvarish uchun yog‘ochga mo‘ljallangan maxsus vositalar yoki juda yumshoq sovunli eritmadan foydalanish ma’qul. Mato nam bo‘lishi kerak, lekin ho‘l bo‘lmasligi kerak. Tozalagandan keyin yuzani darhol quruq qilib artish yaxshi.

Quyidagilarni ishlatmaslik kerak:

• ammiak;

• kuchli ishqorlar;

• erituvchilar;

• abraziv kukunlar;

• juda ko‘p suv.

Agar vosita yuzaga qanday ta’sir qilishiga ishonchingiz komil bo‘lmasa, avval uni ko‘zga tashlanmaydigan kichik joyda sinab ko‘rgan ma’qul.

Plastik

Plastikning turlari ko‘p. Ba’zi plastiklar maishiy kimyoga yaxshi chidaydi, boshqalari esa xiralashishi, sarg‘ayishi yoki mayda yoriqlar bilan qoplanishi mumkin.

Oddiy tozalash uchun ko‘pincha iliq suv va yumshoq yuvish vositasi yetarli bo‘ladi. Neytral vositalar, kuchsiz sovunli eritma yoki oz miqdorda idish yuvish vositasi mos keladi.

Plastik uchun eng xavfli narsa — kuchli erituvchilar. Masalan, atseton yuzani tezda buzishi mumkin. Shuningdek, metall cho‘tka va qo‘pol abrazivlardan foydalanmaslik kerak.

Agar oq plastikda dog‘ paydo bo‘lsa, darhol kuchli kimyoviy vositaga o‘tish shart emas. Avval yumshoq vositadan boshlash kerak. Natija bo‘lmasa, kuchliroq vositani sinab ko‘rish mumkin, lekin albatta avval kichik joyda tekshirib ko‘rish kerak.

Keramik plitka

Keramik plitka odatda ancha chidamli bo‘ladi. Uni neytral va yengil ishqorli vositalar bilan yuvish mumkin. Oshxona uchun yog‘ni yaxshi ketkazadigan vositalar mos keladi. Hammom uchun esa sovun qoldig‘i va ohak dog‘lariga qarshi vositalardan foydalanish mumkin.

Lekin muhim bir jihat bor: plitkaning o‘zi chidamli bo‘lishi mumkin, ammo plitkalar orasidagi choklar nisbatan sezgir bo‘ladi. Juda kuchli kislota yoki qattiq cho‘tka chokdagi zatirkani yemirishi mumkin.

Doimiy tozalashda kuchli vositalardan zaruratsiz foydalanmaslik kerak. Oddiy kir bo‘lsa, yumshoq universal vosita yetarli. Kislotali vositalarni esa faqat haqiqatan ham ohak dog‘i bo‘lgan joylarda ishlatgan ma’qul.

Tabiiy tosh: marmar, granit, ohaktosh

Tabiiy tosh bilan ayniqsa ehtiyot bo‘lish kerak. Marmar va ohaktosh kislotalarni yomon ko‘taradi. Hatto oddiy limon kislotasi yoki sirka ham yuzada xira dog‘ qoldirishi mumkin.

Bunday yuzalar uchun maxsus tosh tozalagichlar yoki pH darajasi neytral bo‘lgan vositalarni tanlash yaxshiroq. Vosita qanchalik yumshoq bo‘lsa, polirovka va yaltiroqlikni saqlab qolish imkoniyati shunchalik yuqori bo‘ladi.

Quyidagilarni ishlatmaslik kerak:

• sirka;

• limon kislotasi;

• kuchli kislotalar;

• kuchli ishqorlar;

• abraziv kukunlar;

• metall gubkalar.

Granit marmarga qaraganda chidamliroq bo‘lishi mumkin, lekin bu uni istalgan vosita bilan tozalash mumkin degani emas. Agar yuza jilolangan bo‘lsa, kuchli kimyo baribir uning yaltirashiga zarar yetkazishi mumkin.

Santexnika: unitaz, rakovina, vanna

Sanfarfor va fayans odatda hammom va hojatxona uchun mo‘ljallangan vositalarga yaxshi chidaydi. Ohak dog‘larini ketkazish uchun kislotali vositalar, dezinfeksiya uchun esa maxsus vositalar ishlatiladi.

Lekin bu yerda ham cheklovlar bor. Kuchli vositani yo‘riqnomada ko‘rsatilgan vaqtdan uzoqroq qoldirish kerak emas. Shuningdek, yuzani doimiy ravishda qattiq abrazivlar bilan ishqalash ham noto‘g‘ri. Vaqt o‘tishi bilan sir qatlami dag‘allashishi mumkin va kir yanada tezroq yopishadi.

Vannalarga alohida e’tibor kerak. Akril vannani keramik rakovina kabi tozalab bo‘lmaydi. Akril uchun abrazivsiz va kuchli erituvchilarsiz yumshoq vositalar kerak.

Eng ko‘p uchraydigan xatolar

Birinchi xato — “har ehtimolga qarshi” eng kuchli vositani tanlash. Kuchliroq vosita har doim ham yaxshiroq degani emas. Ba’zan yumshoq vosita va to‘g‘ri ta’sir vaqti yetarli bo‘ladi.

Ikkinchi xato — turli vositalarni aralashtirish. Masalan, kislotali vositalarni xlorli vositalar bilan aralashtirish mumkin emas. Bu sog‘liq uchun xavfli bo‘lishi mumkin.

Uchinchi xato — yo‘riqnomani o‘qimaslik. Ishlab chiqaruvchi odatda vosita qaysi yuzalar uchun mosligini, qanday suyultirish kerakligini va qancha vaqt ushlab turish kerakligini ko‘rsatadi.

To‘rtinchi xato — vositani darhol ko‘rinadigan joyga surtish. Avval uni kichik va ko‘zga tashlanmaydigan joyda sinab ko‘rish to‘g‘riroq.

Beshinchi xato — vosita qoldiqlarini yuvib tashlamaslik. Hatto yumshoq kimyoviy vosita ham yuzada uzoq qolsa, iz qoldirishi yoki materialga zarar yetkazishi mumkin.

Tanlashning oddiy qoidasi

Vosita sotib olish yoki ishlatishdan oldin o‘zingizga uchta savol bering:

1. Bu qanday yuza?

2. Qanday kirni ketkazish kerak?

3. Bu vosita aynan shu materialga mosmi?

Agar yog‘ni ketkazish kerak bo‘lsa, ko‘pincha ishqorli yoki yengil ishqorli vositalar yordam beradi. Agar ohak dog‘ini ketkazish kerak bo‘lsa, odatda kislotali vositalar kerak bo‘ladi. Agar yuza nozik bo‘lsa, neytral vositani tanlagan ma’qul.

Eng muhimi — shoshilmaslik. Avval yumshoqroq vositadan boshlash, yuzani kuchli kimyo bilan buzib qo‘yishdan ancha xavfsizroq.

Xulosa

Yaxshi tozalash — bu faqat tozalik emas, balki yuzani saqlab qolish hamdir. Universal vosita qulay bo‘lishi mumkin, lekin u hamma materiallar uchun ham xavfsiz emas.

Oyna uchun abrazivsiz yumshoq vositalar kerak. Zanglamaydigan po‘lat uchun xlor va qattiq zarralarsiz vositalar ma’qul. Yog‘och uchun kam suv va neytral parvarish kerak. Plastik uchun kuchli erituvchilardan saqlanish lozim. Tabiiy tosh uchun faqat ehtiyotkor, yumshoq vositalar kerak. Santexnika uchun esa vositani belgilangan maqsadda va yo‘riqnoma bo‘yicha ishlatish muhim.

Eng ishonchli yondashuv: yorliqni o‘qish, kimyoviy vositalarni aralashtirmaslik, dozani to‘g‘ri saqlash va har doim avval kichik joyda sinab ko‘rish. Bu bir necha daqiqa vaqt oladi, lekin keyin tuzatish qiyin bo‘lgan zararlarning oldini oladi.